HỢP ĐỒNG MƯỢN TÀI SẢN

Hợp đồng mượn tài sản là loại hợp đồng được sử dụng thường xuyên, áp dụng được từ trong đời sống đến hoạt động kinh doanh. Mặc dù hình thức có vẻ đơn giản, nhưng nếu trong quá trình thực hiện các bên không tuân thủ theo giao kết thỏa thuận hợp đồng thì các rủi ro hay tranh chấp phát sinh là rất lơn. Vì vậy việc soạn thảo một hợp đồng rõ ràng, đầy đủ và đúng pháp lý là điều cần thiết. Trong bài viết này, Hopdongmau.net gửi đến quý khách hàng một số thông tin về hợp đồng mượn tài sản.

 Hợp đồng mượn tài sản là gì?

Căn cứ theo Điều 494 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về Hợp đồng mượn tài sản như sau: “Hợp đồng mượn tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho mượn giao tài sản cho bên mượn để sử dụng trong một thời hạn mà không phải trả tiền, bên mượn phải trả lại tài sản đó khi hết thời hạn mượn hoặc mục đích mượn đã đạt được”.

Nói cách khác, đây là một loại hợp đồng không mang đền bù và mang tính tạm thời, thường được sử dụng khi các bên có mối quan hệ thân quen hoặc trong nội bộ cơ quan, tổ chức, khi một bên hỗ trợ bên còn lại sử dụng tài sản mà không thu phí. Một số trường hợp như: mượn phương tiện đi lại; mượn công cụ, máy móc (máy khoan, máy cắt hoặc các thiết bị sản xuất khác; mượn bất động sản (nhà, đất hoặc công trình xây dựng để sử dụng,…)

Ví dụ minh họa: Ông L mượn xe máy của bạn là Ông K để sử dụng đi làm trong vòng 2 tuần. Tùy thuộc vào giá trị tài sản và mức độ tin tưởng, hai bên có thể thỏa thuận miệng hoặc lập hợp dồng bằng văn bản. Mặc dù đây chỉ là một giao dịch đơn giản, giao dịch này vẫn được coi là hợp đồng mượn tài sản và được pháp luật bảo vệ trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

 Đặc điểm của hợp đồng mượn tài sản

Hợp đồng mượn tài sản là một loại hợp đồng dân sự mang một số đặc điểm pháp lý cơ bản như sau:

Thứ nhất, hợp đồng mượn tài sản là hợp đồng không có tính đền bù. Bên mượn tài sản được sử dụng tài sản của bên cho mượn mà không phải thanh toán bất kỳ khoản tiền nào cho việc sử dụng tài sản đó.

Thứ hai, hợp đồng mượn tài sản là hợp đồng đơn vụ, vì nghĩa vụ chủ yếu phát sinh đối với bên mượn. Theo đó, bên mượn phải bảo quản tài sản, sử dụng đúng mục đích và trả lại tài sản đúng thời hạn hoặc khi bên cho mượn yêu cầu theo thỏa thuận.

Thứ ba, hợp đồng mượn tài sản là hợp đồng thực tế, do quyền và nghĩa vụ của các bên chỉ phát sinh khi tài sản thực tế được giao cho bên mượn. Do đó, việc ký kết thỏa thuận (nếu có) chưa đủ làm phát sinh hiệu lực nếu tài sản chưa được chuyển giao.

Đối tượng của hợp đồng mượn tài sản

Bản chất của hợp đồng mượn tài sản là chuyển giao tài sản để bên mượn sử dụng trong một thời hạn nhất định, hết thời hạn sẽ trả lại cho bên cho mượn đúng tài sản đã cho mượn. Vì vậy, đối tượng của hợp đồng mượn tài sản là tất cả những tài sản không tiêu hao, tức những tài sản vẫn còn nguyên hiện trạng hoặc có thể hoàn trả sau quá trình sử dụng như vàng, bạc, ô tô, xe máy, tivi, tủ lạnh,…

Song song đó, căn cứ theo Điều 105 Bộ luật dân sự 2015, tài sản được hiểu là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản; tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Trong phân loại tài sản, tài sản không tiêu hao là một nhóm tài sản mà việc sử dụng không làm mất đi giá trị sử dụng ban đầu và phù hợp để trở thành đối tượng của hợp đồng mượn tài sản.

Hình thức của hợp đồng mượn tài sản

Hiện nay, pháp luật không bắt buộc hợp đồng mượn tài sản phải lập thành văn bản, trừ một số trường hợp đặc biệt như tài sản mượn là tài sản có giá trị lớn, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu (ví dụ: ô tô, xe máy, vàng, bất động sản,…) hoặc khi các bên có yêu cầu chứng minh trong tương lai. Tuy nhiên, trên thực tế, để tránh rủi ro và tránh tranh chấp, các bên nên thực hiện lập hợp đồng mượn tài sản dưới dạng văn bản có chữ ký xác nhận. Việc ghi nhận rõ thông tin tài sản, tình trạng tài sản, thời hạn mượn và mục đích sử dụng sẽ giúp các bên dễ dàng đối chiếu khi có sự cố phát sinh.

Ví dụ: Một doanh nghiệp A cho nhân viên mượn xe ô tô với mục đích sử dụng cho việc đi công tác. Trong trường hợp này, doanh nghiệp A cần lập một hợp đồng cho mượn tài sản, mô tả mục đích sử dụng, thời gian mượn, trách nhiệm bảo quản và trình trạng xe tại thười điểm bản giao. Việc lập hợp đồng cho mượn xe ô tô giúp các bên hạn chế tranh chấp nếu xảy ra hư hỏng hoặc sự cố trong quá trình sử dụng.

08 lưu ý khi giao kết hợp đồng mượn tài sản

Thứ nhất, xác minh quyền sở hữu hợp pháp của bên cho mượn

Trước khi tiến hành ký hợp đồng mượn tài sản, bên mượn tài sản cần thực hiện xác minh tính đầy đủ quyền sở hữu và quyền định đoạt hợp pháp của bên cho mượn đối với tài sản. Việc này bao gồm xác nhận rằng bên cho mượn có thực sự là chủ sở hữu hoặc là người được ủy quyền hợp pháp có quyền định đoạt đối với tài sản mượn. Việc xác minh này nhằm tránh rủi ro mượn tài sản thuộc quyền sở hữu của bên thứ ba, từ đó bảo đảm hợp đồng mượn tài sản có hiệu lực pháp lý và tránh tranh chấp trong quá trình sử dụng.

Thứ hai, mô tả rõ tình trạng tại thời điểm bàn giao

Tại thời điểm bàn giao, các bên ghi nhận và mô tả chi tiết hiện trạng tài sản mượn: mức độ sử dụng, hao mòn, khuyết điểm, phụ kiện đi kèm, kèm theo hình ảnh (nếu có). Việc lập biên bản chi tiết không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bên cho mượn mà còn giúp bên mượn tránh những trách nhiệm không đáng có do hiểu lầm về hiện trạng tài sản.

Thứ ba, mục đích sử dụng tài sản

Hợp đồng mượn tài sản cần ghi rõ mục đích để tránh tài sản mượn sử dụng sai mục đích, gây hư hỏng hoặc gây ảnh hướng đến giá trị tài sản mượn. Điều này nhằm đảm bảo tài sản được sử dụng đúng mục đích, tránh việc sử dụng sai công năng dẫn đến hư hỏng hoặc làm giảm giá trị của tài sản. Việc quy định mục đích sử dụng rõ ràng cũng là cơ sở để xử lý các vấn đề phát sinh nếu bên mượn vi phạm cam kết.

Thứ tư, phạm vi và giới hạn sử dụng

Các bên làm rõ việc tài sản được sử dụng ở đâu, sử dụng như thế nào, có được cho bên thứ ba sử dụng hay mang ra khỏi địa điểm đã giao kết không. Việc quy định phạm vi và giới hạn sử dụng cụ thể sẽ giúp bảo vệ tài sản, hạn chế rủi ro hư hỏng, mất mát và tranh chấp pháp lý trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng.

Thứ năm, xác định thời hạn mượn và thời điểm hoàn trả

Các bên thỏa thuận rõ thời gian mượn, thời gian mượn bao gồm, ngày bắt đầu và ngày kết thúc mượn tài sản.  Ngoài ra, cần quy định các trường hợp phải trả lại tài sản trước thời hạn, ví dụ khi bên cho mượn có nhu cầu khẩn cấp hoặc khi tài sản gặp sự cố. Việc xác định rõ thời hạn và điều kiện hoàn trả giúp bảo đảm quyền lợi cho cả hai bên, tránh tranh chấp liên quan đến việc sử dụng tài sản quá hạn hoặc trái mục đích.

Thứ sáu, trách nhiệm bảo quản và bồi thường khi xảy ra thiệt hại

Bên mượn tài sản có trách nhiệm bảo quản tài sản trong suốt thời gian mượn. Điều này bao gồm việc sử dụng đúng mục đích, giữ gìn hiện trạng ban đầu và tránh gây hư hỏng hoặc mất mát. Trong trường hợp xảy ra thiệt hại do sự sơ suất hoặc vi phạm của bên mượn, hợp đồng cần nêu rõ trách nhiệm bồi thường, theo thỏa thuận giữa các bên hoặc theo quy định pháp luật. Việc này nhằm đảm bảo bên cho mượn được bồi thường hợp lý và bên mượn ý thức trách nhiệm khi sử dụng tài sản.

Thứ bảy, các chi phí khác có liên quan

Mặc dù hợp đồng mượn tài sản là hợp đồng không có đền bù về tiền sử dụng, nhưng vẫn có những chi phí phát sinh trong quá trình mượn như chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, vận chuyển hoặc khắc phục thiệt hại. Hợp đồng cần ghi rõ các chi phí này thuộc trách nhiệm của bên nào để tránh mâu thuẫn. Việc phân định rõ chi phí phát sinh giúp minh bạch nghĩa vụ và quyền lợi của các bên, hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện.

Thứ tám, lập biên bản giao nhận và rà soát kỹ hợp động trước khi ký

Các bên nên lập biên bản giao nhận chi tiết tài sản, ghi nhận hiện trạng, số lượng, tình trạng kỹ thuật, phụ kiện đi kèm và các điều kiện khác liên quan đến tài sản. Đồng thời, trước khi ký hợp đồng, các bên cần đọc kỹ toàn bộ nội dung, đảm bảo các điều khoản rõ ràng, không mâu thuẫn và phản ánh đúng thỏa thuận. Biện pháp này giúp giảm rủi ro phát sinh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hai bên.

Dịch vụ tư vấn soạn thảo hợp đồng mượn tài sản

Hợp Đồng Mẫu là một đơn vị chuyên nghiệp trong lĩnh vực tư vấn soạn thảo hợp đồng, chuyên cung cấp tới quý khách dịch vụ tư vấn soạn thảo hợp đồng. Về hợp đồng mượn tài sản Hợp Đồng Mẫu sẽ cung cấp:

• Tư vấn pháp luật: Cung cấp thông tin, hướng dẫn về các quy định mới nhất của pháp luật liên quan đến hợp đồng mượn tài sản
• Tư vấn soạn thảo nội dung hợp đồng: Hỗ trợ soạn thảo hợp đồng mượn tài sản đầy đủ, chi tiết, đúng pháp luật, tối ưu hóa quyền lợi và trách nhiệm của khách hàng
• Tư vấn đánh giá rủi ro trong hợp đồng mượn tài sản: Phân tích, nhận diện các rủi ro tiềm ẩn trong hợp đồng và tư vấn biện pháp phòng ngừa, bảo vệ quyền lợi của khách hàng.
• Đại diện khách hàng đàm phán nội dung hợp đồng, giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến hợp đồng, bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.

Trên đây là những tư vấn của Hợp Đồng Mẫu về hợp đồng mượn tài sản. Nếu Quý Khách hàng có bất kì thắc mắc nào, xin vui lòng với liên hệ ngay với Hợp Đồng Mẫu. Là một đơn vị hoạt động chuyên nghiệp trong các lĩnh vực tư vấn doanh nghiệp, thương mại, đầu tư, sở hữu trí tuệ, giấy phép, giải quyết tranh chấp, hình sự, môi trường, Hợp Đồng Mẫu tự tin có thể giải đáp và hỗ trợ mọi vướng mắc của bạn kịp thời và hiệu quả. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Xem thêm: Hướng dẫn thanh toán bằng VNPay

Thông tin liên hệ 

Hopdongmau.net nhận cung cấp các mẫu hợp đồng, biểu mẫu theo từng doanh nghiệp, cá nhân trên toàn quốc theo yêu cầu. 

Nếu bạn cần bất kỳ hỗ trợ nào về mẫu hợp đồng, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các hình thức sau: 

Email: hotro@hopdongmau.net 

Điện thoại: (84) 28-6276 9900 

Hotline: 0918 88 79 28